مقاله در مورد شرائط و آداب بحث و مناظره

مقاله در مورد شرائط و آداب بحث و مناظره

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل :  word (..doc) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 32 صفحه

 قسمتی از متن word (..doc) : 
 

2
‏باب سوم : در مناظره و شرایط و آداب و آفات آن 
‏فصل  ‏اول : در شرائط و آداب بحث و ‏مناظره
‏مقدمه :
‏باید متوجه باشیم که مناظره و تبادل فکر و راءى و نظر در احکام دینى به ‏عنوان بخشى و عضوى از پیکره دین تلقى مى شود. ولى مناظره و تبادل نظر داراى شرایط و ‏آداب و موقعیت و فرصت مناسب (و مخصوص به خود) مى باشد.
‏اگر کسى دست اندر کار بحث ‏و مناظره - بر اساس وجه صحیح آن - گردد، و شرایط و آداب آن را رعایت کند قطعا در ‏قیام به حدود مناظره ، موفق و کامیاب بوده و در این کار مهم از پیشینیان پیروى کرده ‏است ؛ زیرا آنان در مسائل مختلفى به بحث و مناظره مى پرداختند و هدف آنها - صرفا - ‏الهى بوده و مى خواستند از رهگذر مناظره ، جویاى حقایقى گردند که از دیدگاه خداوند ‏متعال ، به حق بوده است .
‏کسى که براى خدا و در راه او مناظره مى کند داراى ‏علائم و مشخصاتى است که از رهگذر آن ، شروط و آداب مناظره روشن مى گردد.
(‏حقایق ‏مربوط به این فصل در ضمن هشت مسئله ، مورد بحث قرار مى گیرد):
1- ‏باید مناظره به منظور اثبات حق انجام گیرد نه ‏به خاطر تظاهر و  ‏ریاء
‏هدف و مقصود مناظره کننده باید عبارت از رسیدن به حق و جویا شدن ظهور ‏و پدیدار گشتن حق باشد، ولو آنکه به هر کیفیتى این حق ثابت شود.
‏نباید منظور اهل ‏بحث و مناظره چنین باشد که گفتار و نظریه خود را به کرسى نشانده و حق به جانب بودن ‏خویشتن را اظهار نموده و سرشار بودن مایه هاى علمى و صحت راءى خود را اثبات کنند؛ ‏زیرا اینگونه هدف گیرى در بحث و مناظره به عنوان جدال و ستیز و ریاکارى تلقى مى شود ‏که ما قبلا ضمن بحثهاى گذشته از قبح و زشتى هاى این شیوه و نهى اکید از آن ، آگاه ‏شدیم .
‏یکى از نشانه هاى وجود قصد و هدف الهى در مناظره ، این است که مناظره ‏کننده - جز در مواردى که امید تاءثیر در طرف مناظره وجود دارد - وارد مناظره نگردد، ‏و اگر بداند که طرف بحث او، سخن وى را نمى پذیرد و زیر بار حق نمى رود (و در راءى ‏شخصى خود پافشارى مى کند)، و اگرچه خطاء و اشتباه او کاملا روشن گردد، به هیچوجه ‏دست از سلیقه شخصى خویش برنمى دارد، مناظره با او جائز نیست ؛ چون آفات و نتایج ‏سوئى - که بعدا درباره آنها بحث خواهیم کرد - بر این گونه مذاکره مترتب خواهد شد، و
2
‏هیچ هدف مطلوب و صحیحى از رهگذر آن به دست نخواهد آمد.
2- ‏اولویت و اهمیت والاى امر به معروف و نهى از ‏منکر نسبت به مناظره 
‏اشتغال به مناظره در صورتى صحیح است که وظائف و تکالیف دیگرى که از ‏آن مهمتر است در میان نباشد؛ چون اگر مناظره درباره امر واجب به صورت مشروع برگزار ‏گردد به عنوان انجام و اداء یکى از واجبات کفائى محسوب مى شود. اما اگر وظیفه دیگرى ‏که داراى وجوب عینى و یا کفائى و مهمتر از خود مناظره است در میان باشد اقدام به ‏مناظره جائز نخواهد بود.
‏از جمله وظائف و تکالیف واجب - که هم اکنون و در دوره ‏ما کسى بدان قیام نمى کند - مسئله امر به معروف و نهى از منکر است (که از لحاظ ‏اهمیت در درجه نخست قرار دارد، و اقدام به آن نسبت به مناظره داراى اولویت مى ‏باشد).
‏بارى ، ممکن است مناظره کننده در مجلس مناظره با یک سلسله از منکرات ‏مواجه گردد؛ - چنانکه این حقیقت بر کسانى که نسبت به حالات واجب و حرام ، مجرب ‏هستند مخفى نیست . علاوه بر این ممکن است مناظره کننده راجع به مسئله اى بحث و ‏مناظره کند که هیچوقت و ابدا مورد ابتلاء کسى نباشد و یا به ندرت اتفاق مى افتد، از ‏قبیل برخى از دقائق علمى و فروع و شاخه هاى جزئى احکام دینى (که کمتر در عمل اتفاق ‏مى افتد). و نیز احیانا ممکن است از او و دیگر حاضران ، حالاتى سر زند که گوینده و ‏مستمع هر دو دچار گناه گردند از قبیل : ایجاد محیط وحشت ، ناسزا و زشت گوئى و ‏آزاررسانى و کوتاهى و غفلت نسبت به امر واجب ، مانند نصیحت و سفارش مسلمین و ترغیب ‏به محبت و مودت ، که مناظره کنندگان موظف به رعایت اینگونه وظائف اخلاقى هستند؛ ولى ‏متاءسفانه در حین مناظره ناخودآگاه از این وظائف سر باز مى زنند و گرفتار این ‏آلودگیها مى گردند و خود متوجه آن نیستند و تصور مى کنند که با هدفى الهى به مناظره ‏مى پردازند.
3- ‏اجتهاد - یا - شرط ‏مناظره در احکام دینى 
‏کسى که در مسائل دینى مناظره مى کند باید مجتهد باشد، مجتهدى که ‏بتواند بر طبق نظر خود فتوى دهد نه آنکه پیرو راءى و نظر شخص دیگر باشد و بر طبق ‏راءى او اظهار نظر کند. و آنگاه که حق و حقیقت به زبان طرف مناظره ، ظاهر گردد باید ‏از راءى و نظر او پیروى کند و بدان گرایش یابد.
‏اما کسى که به درجه اجتهاد ‏نرسیده است نمى تواند در ضمن مناظره ، با مذهب و راءى و نظر کسى که خود از وى تقلید